عوامل شکست در واکسیناسیون طیور 


1. گله بیمار

در هنگام ابتلاي گله به بیماري هاي مختلف مانند عفونت هاي مایکوپلاسمایی نظیر CRD انجام واکسیناسیون به صورت اسپري ، ممکن است بیماري را در گله تشدید نماید. توصیه می شود هنگام مواجهه با یک گله بیمار، از انجام واکسیناسیون تا زمان بهبودي کامل گله به دلایل زیر اجتناب گردد :

1 - عدم کارآیی مناسب سیستم ایمنی پرنده براي تولید پادتن.
2 - احتمال ایجاد بیماري توسط همان واکسن تزریق شده.
3 - افزایش حدت سویه واکسن (Back Passage) .
4 - عدم تأثیر واکسن هنگامی که گله در مرحله کمون همان بیماري است.
5 - واکسن میتواند به عنوان یک عامل ایجاد تنش باعث تشدید بیماري در گله شود.

 

2. عوامل تضعیف کننده سیستم ایمنی جوجه ها :

عوامل زیر میتوانند با ضعیف کردن سیستم ایمنی سلولی یا همورال باعث عدم پاسخ ایمنی لازم در برابر واکسن هاي تزریق شده گردند :

عوامل عفونی : این عوامل می توانند شامل ویروس گامبورو ، ویروس کم خونی عفونی ، ویروس مارك ، رئو ویروس ها ، آدنو ویروس ها و رترو ویرو سها باشند.

مایکوتوکسینها : آفلاتوکسین، اکراتوکسین و تریکوتسن از این گروه داراي اثرات مشخصی در جهت تضعیف سیستم ایمنی طیور میباشند که عمده این اثرات عبارتند از :

1- عدم پاسخ مناسب به واکسیناسیونهاي صورت گرفته.
2-
افزایش حساسیت پرنده نسبت به عوامل عفونی.
3-
اختلال در ایجاد مقاومت نسبت به بیماريها.
4-
تداخل در ایمنی حاصل از سلو لهاي T و B و نرسیدن عیار پادتن به سطح مورد نظر.

استرس ها : استرس ها، پاسخ هاي غیر اختصاصی بدن نسبت به تحریکات محیطی می باشند . عوامل مختلفی مانند تعیین جنسیت ،حمل ونقل ، نوك چینی ، قطع برق و دان ، شرایط گرما ، تهویه ، واکسیناسیون ، تغییر سالن ، ازدحام جمعیت و … سبب ایجاد ترس و استرس در طیور میگردند ، که جهت کنترل استرس می توان از ویتامین هاي  D ، C ، B ، A و E استفاده نمود . از داروهاي ماکرولیدي مانند اریترومایسین نیز می توان استفاده کرد، زیرا آنها ضمن کنترل عفونت باعث تحریک سیستم ایمنی میشوند .

تغذیه نامناسب : کمبود مزمبه ویتامی نهاين مواد مغذي کم مصرف بیشتر از مواد پر مصرف ، دستگاه ایمنی را تضعیف می کند . از این میان می توان A ,C ,E اسیدهاي آمینه متیونین و لیزین ، اسید لینولئیک و مواد معدنی مانند Se و Fe اشاره نمود .بالا بودن میزان کلر در بدن پرنده در صورت پائین بودن مقدار سدیم باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن می گردد .توصیه می شود قبل از واکسیناسیون، متیونین و لیزین جیره افزایش یافته و یا از محلول مولتی ویتامین و اسید آمینه استفاده گردد و پس از واکسیناسیون از مولتی ویتامین و الکترولیت بهره گیري شود.

اصول مدیریتی : مدیریت مناسب نقش اساسی در توفیق برنامه هاي واکسیناسیون ایفا میکند. از بین موارد متفاوت مدیریتی در این زمینه میتوان به موارد زیر اشاره نمود :
پاکسازي و ضدعفونی مناسب مزرعه ، در نظرگرفتن تراکم مناسب براي هر سالن ، تأمین سیستم تهویه مناسب ،جلوگیري از نوسان درجه حرارت ، بالابودن کیفیت آب مصرفی ، تأمین وضعیت مناسب براي بستر ، نوك چینی مناسب و رعایت یک سنی بودن گله.

وجود پادتن هاي مادري : جوجه ها نوعی پادتن به نام IgG را از مادر دریافت می کنند که عیار آن در سه روز اول به دلیل جذب کیسه زرده کاهش نمییابد ، اما بعد از سه روز به تدریج تا سن سه هفتگی کاهش یافته و از بین می رود . باید دانست که سرعت کاهش عیار پادتن ها در جوجه هاي گوشتی به دلیل رشد سریع آنها نسبت به پولت ها بیشتر است . زمان انجام واکسیناسیون باید متناسب با سطح ایمنی حاصل از دریافت پادتنهاي مادري باشد. به عنوان مثال اگر میزان پادتن هاي مادري علیه بیماري خاصی بسیار بالا باشد، به دلیل خنثی شدن واکسن توسط پادتن مادري ، انجام واکسیناسیون در دو هفته اول تأثیري نخواهد داشت . تعیین زمان نخستین نوبت واکسیناسیون ارتباط مستقیمی با آگاهی از میزان زمان پایداري پادتن هاي مادري دارد ، که تعیین این زمان با استفاده از تستهاي سرولوژي مانند Elisa و HI انجام می شود . باید دقت نمود که این عمل در مورد بیماریهای نیوکاسل و گامبورو اهمیت حیاتی دارد .

تفاوت حدت سویه فارم و سویه واکسن : تصمیم گیری در زمینه تعیین و انتخاب حدت ویروس بر اساس شرایط اپیدمیولوژیک منطقه و وضعیت سلامت گله صورت می گیرد . مثلا در مواقعی که بیماری موجود در فارم از نوع بسیار حاد باشد ، تجویز سویه ملایم واکسن نخواهد توانست سطح ایمنی گله را در برابر این بیماري حفظ نماید . باید به خاطر داشت که سویه هاي کلاسیک موجود در واکسن قادر به حفظ ایمنی کافی گله در برابر سویه هاي واریانت نمیباشند .

تهیه  و تنظیم مجدد از : مهندس همایون غفاری

منبع : سازمان دامپزشکی استان خراسان شمالی ، اداره آموزش و ترویج

بررسی و نظارت : دکتر حمید رمضانی معاون فنی سازمان دامپزشکی استان خراسان شمالی

گرد آورندگان و تنظیم : دکتر رضا صاحبی و دکتر فرزین حسینی

 

  .Copyright © 2013   MAD TIUOR  Company  All Rights Reserved

  Free counter and web stats