زنجیره سرما (جهت نگهداري واکسن)  


واکسن ها نسبت به حرارت و یخ زدگی حساس هستند، بنابراین ضروریست در دماي مناسب نگهداري شوند. به نظامی مرکب از افراد و تجهیزات که اطمینان میدهند واکسن مؤثر به مصرف کننده برسد زنجیره سرما گفته میشود .

نکات مهم و مورد نگهداري واکسن در یخچال :

واکسن ها باید طوري در یخچال قرار داده شوند که واکسن هایی که قبلاً تحویل گرفته شده اند جلوتر قرار داده شده و زودتر مصرف گردند . ( First in – First out )

واکسن ها باید برحسب نام آنها در داخل سبدهاي کوچک بصورت مجزا از یکدیگر قرار داده شوند. استفاده از سبد باعث خواهد شد که جریان هواي داخل یخچال به طور یکسان به تمامی ویالها برسد .

  براي جلوگیري از یخ زدگی واکسن ها (مخصوصا واکسن های سه گانه، دوگانه و هپاتیت) باید دقت کرد که با دیواره داخلی یخچال یا یخدان یا کلدباکس در تماس نباشند .

درجه حرارت یخچال را روزي 2 بار (در ابتدا و پایان ساعت) به وسیله دماسنج که داخل آن گذارده شده کنترل نموده و در فرم نمودار درجه حرارت یخچال ثبت نمائید.

از گذاردن هر نوع غذا و نوشیدنی در یخچال حاوي واکسن خودداري شود .ضمناً دقت نمائید که درب یخچال کاملاً بسته شده باشد (لازم است درب یخچال قفل داشته باشد ) .

لبه متحرك سینی آبگیر زیر قسمت فریزر و یخچال بایستی به طرف بیرون باشد تا هواي فریزر بتواند داخل یخچال نفوذ کند .

یخچال را بطور مرتب برفک زدایی نمائید. (این کار را زمانی انجام دهید که قطر یخ بیش از نیم سانتیمتر باشد ) .

 

طریقه چیدن آیس بگ و واکسن ها در داخل یخچال :

در قسمت فریزر یخچال آیس بگ ها باید بصورت ایستاده قرار داده شوند در صورت ممکن نبودن ترجیحاً باید به حالت خوابیده به پهلو قرار داده شوند .
در طبقه میانی واکسن هاي سه گانه ، دوگانه ، هپاتیت و محلول توبر کولین قرار داده شوند .
حلال مخصوص هر دو واکسن را در طبقه مخصوص همان واکسن نگهداري نمائید .
در طبقه تحتانی ، شیشه هاي حاوي آب و نمک گذاشته شود تا زمانی که یخچال خاموش شود، هواي سرد در اطراف واکسن ها و حلال ها در جریان باشد .
یخچال نگهداری واکسن باید فاقد هر گونه عیب و نفص فنی باشد و باید در محلی مناسب دور از گرما و نور آفتاب قرار گیرد، بطوریکه پشت آن با دیوار پانزده تا بیست سانتیمتر فاصله داشته باشد . ضمنا یخچال باید در جای خود تراز شده باشد.
نصب ترموگراف در سردخانه هاي نگهداري واکسن لازم است .

شاخص ویال واکسن (V.V.M) چیست ؟

برچسبی است بصورت یک دایره تیره رنگ که یک مربع سفید رنگ وسط آن قرار دارد ، هنگامی که ویال واکسن در معرض گرما در مدت معین قرار گیرد، رنگ مربع آن تغییر رنگ میدهد. کارخانه سازنده واکسن این شاخص را بر روي ویال واکسن میچسباند تا قبل از بازکردن درب ویال واکسن وضعیت V.V.M بررسی شود. تغییرات رنگ آن تدریجی و غیر قابل برگشت میباشد و چون روي ویال قرار دارد بهترین ابزار براي کنترل سلامت واکسن است.
ضمناً این شاخص تا زمان مصرف واکسن در دسترس است .

آماده سازي یخچال :

گذاشتن آیس بگ ها در قسمت فریزر یخچال جهت منجمد شدن

تمام واکسنها و حلالها باید در قسمت اصلی یخچال نگهداري شوند .

ویالهاي واکسن را در یخچال طوري قرار دهید که هوا بین آنها جریان داشته باشد و واکسن هاي حساس به سرما را دور از قسمت فریزر یخچال و بدنه نگهداري نمائید.

با توجه به اینکه در ایران استراتژي استفاده از واکسن هاي چند دوزي باز شده را اعمال میکند واکسن هاي بازشده HePB , OPV – DP T – T.T – T.d را در نوبت کاري بعدي در اولویت مصرف قرار دهید. واکسن هاي چند دوزي که یک دوز یا بیش از آن در طی یک نوبت واکسیناسیون مصرف شده است می تواند در طی 4 هفته مورد استفاده قرار گیرد. در صورتی که شرایط زیرا را دارا باشد :

تاریخ انقضاء آن نگذشته باشد.
در شرایط مناسب نگهداري شود .
در آب غوطه ور نشده باشد .
در هنگام کشیدن واکسن در سرنگ تمامی روشهاي استریل کار کردن رعایت شده باشد .

دارای V.V.M باشد . ویالهاي واکسن داراي V.V.M که در معرض حرارت قرار گرفته (V.V.M آن کمی رنگی شده باشد) در سبدي که برچسب اولویت استفاده را دارد نگهداري و در نوبت هاي بعدي واکسیناسیون این ویالها را مصرف کنید.

مقایسه ویالی که بطور عمد یخ زده باشد، با ویالی که مشکوك به یخ زدگی است .

این ویال را استفاده کنید: اگر رسوب در ویال مشکوك آهسته تر از ویال کنترل ته نشین شود .
این ویال را استفاده نکنید: اگر رسوب دو ویال مشکوك و ویال کنترلی با سرعت یکسان ته نشین شود واکسن مشکوك ممکن است آسیب دیده و نباید مورد استفاده قرار گیرد .

واکسن کریر ( Vaccin Carrie ) :

واکسن کریرها مانند کلدباکس ها ( Cold Box ) از مواد مخصوصی ساخته شده اند که گرما را از خود عبور نمیدهند و داراي فضاي مجزا جهت جاسازي کیسه هاي یخ میباشند و میتوانند با آن واکسن ها و حلال را حمل نمود و یا موقتاً نگهداري نمایند .

واکسن کاریر از کلدباکس کوچکتر بوده و افراد براحتی می توانند آنرا حمل نمایند ولی نمی توانند بیشتر از 48 ساعت واکسن را نگهداري نماید .

واکسن کاریر براي حمل واکسنها و حلال ها در مراکز بهداشتی درمانی، خانه هاي بهداشت و پایگاهها و تیم هاي سیاري استفاده می شوند. ضمناً براي نگهداري موقت واکسن در زمانی که یخچال مشکل پیدا کند و یا برفک زدایی میشود نیز مورد استفاده قرار می گیرد.قبل از گذاشتن ویال واکسن داخل واکسن کریر ابتدا باید دماي آن را به 2-8 درجه سانتیگراد رساند .

مراحل فریز کردن آیس بگ :

آیس بگ را پر از آب کرده و کمی از فضاي بالاي آنرا خالی بگذارید و درپوش آنرا محکم ببندید .
هر آیس بگ را که پر از آب میکنید برعکس نگهدارید و فشار دهید تا مطمئن شوید نشت آب نداشته باشد .
آیس بگ ها را عمودي و یا بر روي کناره هایشان در فریزر بگذارید، طوري که سطح هر بسته یخ با سطح صاف فریزر در تماس باشد و درب فریزر را ببندید .
فریزر یخچال ها میتواند تا 6 بسته آیس بگ بزرگ و یا 12 بسته آیس بگ کوچک را در روز منجمد کند. تعداد آیس بگ هاي بیشتر به زمان زیادتري براي یخ بستن نیاز خواهد داشت .
آیس بگ ها را حداقل مدت 24 ساعت براي انجماد کامل در فریزر نگهدارید .

بعد از مدت 24 ساعت میتوانید آیس بگ ها را استفاده نمائید .

تهیه و تنظیم مجدد از : مهندس همایون غفاری

منبع : سازمان دامپزشکی استان خراسان شمالی اداره آموزش و ترویج

بررسی و نظارت : دکتر حمید رمضانی معاون فنی سازمان دامپزشکی استان خراسان شمالی

گرد آورندگان و تنظیم : دکتر رضا صاحبی و دکتر فرزین حسینی

 

  .Copyright © 2013   MAD TIUOR  Company  All Rights Reserved

  Free counter and web stats