کنسانتره یا غذای متعادل چیست ؟

دام برای تولید مناسب به مجموعه ای از مواد غذایی نیاز دارد و بدیهی است که تمامی مواد غذایی مورد نیاز در یک نوع علوفه بطور کامل یافت نمی شود. لذا برای برطرف کردن این کمبود ها تعدادی از مواد غذایی با یک ترکیب معین و مقدار مشخص ، پس از آسیاب کردن با هم مخلوط و خوراک فشرده شده جدیدی که اصطلاحاً
کنسانتره نامیده می شود ، تولید می گردد تا حداقل نیاز و احتیاجات نگهداری و تولید را در دام تامین نماید. به عبارت دیگر کنسانتره یا غذای متعادل ، ترکیبی از تعدادی مواد غذایی است که قادر است همه عناصر و مواد ضروری بدن دام را به اندازه کافی تامین کند.

مواد اولیه ای که با استفاده از آنها کنسانتره تهیه می شود دارای کیفیت مرغوبی می باشد که در ادامه به آن اشاره خواهد شد. در اینجا لازم است بطور خلاصه اشاره ای به ارزش غذایی برخی از مواد سازنده کنسانتره داشته باشیم.اما قبل از آن مروجین و دامداران گرامی باید بدانند که پروتئین ، چربی، مواد قندی یا کربوهیدرات ها، مواد معدنی و ویتامین های مورد نیاز بدن دام چه موادی هستند و چه نقشی را در بدن دام به عهده دارند؟

مروری بر مواد مغذی موجود در کنسانتره :

1- کربوهیدرات ها یا مواد قندی انرژی زا: موادی هستند که انرژی مورد نیاز دام را تامین کرده و این انرژی صرف تامین فعالیت های حیاتی مختلف بدن دام می شود. کربوهیدرات ها اولین و مهمترین ماده مغذی برای دام هستند . مثلاً دام برای تولید شیر ، گوشت ، حرکت ، خوردن و سایر فعالیت های روزانه به انرژی نیاز دارد . موادی مثل غلات، ملاس و تفاله چغندر قند دارای انرژی زیاد هستند.

2- پروتئین ها: پروتئین درشکل گیری عضلات و تولید شیر اهمیت بسیاری دارد و کمبود آن موجب کاهش رشد، تولید، اختلال درسلامت دام و تولید مثل دام می گردد. موادی مثل کنجاله تخم پنبه و کنجاله سویا دارای پروتئین زیادی می باشند.

3- چربی ها : اکثر مواد غذایی ، دارای مقداری چربی هستند. چربی نیز درتامین انرژی بدن دام نقش حیاتی دارد و بعضی از ویتامین ها مثل ویتامین K ،A ،D و E نیز توسط چربی ها به بدن دام منتقل می شوند.

4- مواد معدنی: این مواد نقش مهمی در تغذیه دام دارند. مواد معدنی در ساختمان اسکلت بدن دام و درترکیب تولیدات دام مانند: شیر، گوشت و غیره به کار می روند. مهمترین عناصر مورد نیاز دام شامل: کلسیم، فسفر، منیزیم، سدیم، کلر، گوگرد، منگنز، روی، ید و آهن بوده که کمبود هریک ازآنها موجب کاهش رشد، تولید و باروری دام می گردد.

5- ویتامین ها: این مواد به مقدار کمتری مورد نیاز دامها هستند ولی به همین مقدار باید حتماً به بدن دامها برسند. کمبود بعضی از ویتامین ها، باعث عوارضی مثل کوری، عدم باروری، سقط جنین و کاهش رشد و ضعف سیستم ایمنی (کمبود ویتامینA وE  ) و... می شوند. ویتامین های مورد نیاز که باید به کنسانتره اضافه شوند عبارتند از :E ،D وA  وبقیه ویتامین ها به وسیله خود حیوان تولید می شود و به همین دلیل کمتر به جیره افزوده می شود.

اهمیت و نقش کنسانتره دام :

وظیفه اصلی کنسانتره ، تامین کسری مواد مغذی ،فراهم شده توسط علوفه ، برای انجام فعالیت های مربوط به تولید و اعمال تولید مثلی است .

کنسانتره به ازای هر واحد ماده خشک در مقایسه با علوفه ، دارای مقدار بیشتری انرژی ، پروتئین ، مواد معدنی و ویتامین می باشد ، ضمن آنکه از قابلیت هضم بالاتری برخوردار است . لذا با مصرف آن مواد مغذی بیشتری با وجود حجم کم ، در اختيار دام قرار می گيرد .

طریقه مصرف خوراک و کنسانتره :

جیره های کاملا مخلوط (TMR : Total Mixed Ration ) معمولا نسبت به زمانیکه علوفه و کنسانتره به طور جداگانه در اختیار دام قرار می گیرند، بیشتر مصرف می شوند. اغلب مصرف اختیاری خوراک در نشخوار کنندگان که جیره کاملا مخلوط (TMR) مصرف نموده اند تا 30 درصد ، افزایش نشان داده است . 

در جیره های مخلوط از مصرف زیاد مواد کنسانتره ای که سریع الهضم می باشند، ممانعت به عمل آمده ، ضمن آنکه کنسانتره سبب هضم سریعتر الیاف جیره می شود که دلیل آن مربوط به بالا نگه داشتن PH شکمبه برای مدت طولانی و همزمان عرضه انرژی قابل تخمیر و پروتئین تجزیه پذیر بیشتر ، برای جمعیت میکروبی شکمبه ، در مقایسه با تغذیه جداگانه علوفه و کنسانتره می باشد .

 

  .Copyright © 2013   MAD TIUOR  Company  All Rights Reserved

  Free counter and web stats