جو دو سر یا یولاف
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

تاريخچه یولاف و بررسي آن از بعد گياه شناسي ( Oat )

جو دو سر یا یولاف با نام علمی Avena sativa گیاهی است از خانواده گندمیان که دارای گل‌های بسیار ریز و نامشخص است. گیاهی علفی یک ‌ساله ‌است که به عنوان غذای دام کشت می‌شود.

گل‌های جو دو سر سنبله‌ای هستند و دانه‌های آن دارای مقدار زیادی هیدرات کربن مانند نشاسته و همچنین اسیدهای چربی مانند اسید پالمتیک، اسید اولئیک و اسید لینولئیک را در ترکیبات خود داراست. یولاف ریشه افشان و ساقه بند بند و توخالی دارد که هرکدام به یک خوشه منتهی می‌شود. برگ‌های آن باریک است و قسمت پائینی آنها به صورت غلافی دور ساقه را احاطه می‌کند.

جو دو سر نیز همانند برنج و جو دارای پوسته (هال) می باشد. یولاف دارای یک سری برجستگی مو مانند به نام تریکوم است که این برجستگی‌ها سبب سختی کار با جو دو سر می‌شوند زیرا در هوا معلق میشوند و سبب سوزش بدن می‌گردند. از نظر ساختمانی جو دو سر کاملاً باریک و کشیده است و از دو طرف یکسان است برای همین به آن جوی دو سر گویند. تا به امروز نیز در ایران به طور گسترده کشت نمی‌شود. با این حال برای اولین بار در شهر اصفهان جو دو سر به طور زراعی کشت شد. در گذشته ارقام مورد کشت جو دو سر دارای مقدار متوسطی بتاگلوکان و مقدار متوسطی روغن بودند. در حالی که در حال حاضر ارقامی از جو دو سر اصلاح شده است که حاوی 18 درصد روغن هستند که این میزان دو برابر مقدار روغن در ارقام قدیمی این گیاه است و گروهی دیگر از ارقام اصلاح شده این گیاه دارای مقدار بسیار فراوانی بتاگلوکان هستندکه جو دو سر های بتاگلوکان نامیده می شوند این ارقام برای درمان بیماران دارای دیابت نوع 2 تولید می شوند، زیرا ثابت شده بتاگلوکان موجود در این ارقام در درمان و پیشگیری این بیماران موثر است . مطالعات زیادی نشان داده که مصرف آرد جو دو سر سبب کاهش میزان کلسترول بد خون و افزایش میزان کلسترول خوب خون و کاهش خطر گرفتگی عروق کرونر قلب می شود و از سال 1980 تا امروز تحقیقات زیادی در رابطه با نقش بتاگلوکان در جلوگیری از انواع سرطان ها انجام شده و مشخص شده است که این ماده اثرات ضد تومور بسیار قوی دارد . هم چنین بتاگلوکان موجود در این ارقام جو دو سر اثرات ضد ویروسی و ضد باکتریایی ثابت شده ای دارد . جو دو سر منبع خوبی از انرژی، پروتئین و چربی برای انسان و مخصوصاً بچه‌ها است.

هم چنین به خاطر داشتن گلوتن خاص، دارای اثراتی ویژه جهت پوست‌های خشک و خارش داراست.
محصولات حمام از جمله محلول‌های کلوییدی، صابون، ژل و پودرهای حاوی عصاره‌ی جو دو سر در بازار عرضه شده‌اند.
از عصاره نوعی جو دو سر در طب سنتی آیورودا جهت ترک اعتیاد تریاک استفاده می‌شده است.
یک گزارش علمی نشان می‌دهد که جو دو سر ممکن است میل به سیگار را کاهش دهد. یک تحقیق که بر روی ۲۶ نفر سیگاری انجام شد، نشان داد که پس از مصرف ۴ هفته از عصاره هیدرو الکلی جو دو سر، تعداد سیگار روزانه‌ی آن‌ها از ۲۰ سیگار در روز به ۶ عدد کاهش یافت. کاهش سیگار افراد مذکور حداقل تا دو ماه ادامه یافت و این در حالی بود که گروه کنترل که از دارونما استفاده می‌کردند روزانه ۱۷ سیگار می‌کشیدند.

چای تهیه شده از جو دو سر دارای اثرات آرام بخش، مسکن و ادرارآور بوده و در تسکین آرتروز و روماتیسم موثر است

یک تحقیق نشان داد که مصرف روزانه‌ی ۱۰۰ گرم جو دو سر خشک به مدت سه هفته باعث کاهش ۲۳درصد کلسترول تام، ۲۳ درصد کلسترول LDL، ۲۱ درصد تری گلیسیرید، و ۲۰درصد کلسترول HDL شده است.
از اثرات دیگر جو دو سر که در مطالعات اخیر اثبات گردیده است، اثر کاهش اسید اوریک آن است.
چای تهیه شده از جو دو سر دارای اثرات آرام بخش، مسکن و ادرارآور بوده و در تسکین آرتروز و روماتیسم موثر است.

همان طور که گفته شد تعدادی از ارقام یولاف اصلاح شده تا 18 درصد روغن دارند. روغن یولاف می تواند مصرف خوراکی داشته باشد اما به دلیل خصوصیات منحصربه‌فرد فیزیکی و خواص بالای آنتی اکسیدانتی و میزان قابل توجه آنتی اکسیدانت آلکیل فئونالات، بیشتر در تولید محصولات آرایشی و بهداشتی استفاده می شود و در تولید کرم های ضد چروک و پیری، کرم های خاص برای مراقبت از کودک، لوسیون های اصلاح مردانه و انواع شامپوها و... استفاده می شود. هم چنین از روغن یولاف برای درمان بیماری پوستی اگزما استفاده شده و اثر مثبت آن بر پوست کاملاً ثابت شده است طریقه و مقدار مصرف:

دانه‌های جو دو سر را با آسیاب خرد نموده، یک لیوان آب جوش را به سه گرم از آن اضافه می‌کنیم و ۲۰ دقیقه صبر می‌کنیم تا محلول دم بکشد.

پس از آن محلول را صاف کرده و بدون قند و یا با شیرینی کم مصرف می‌کنیم. این عمل می‌تواند چندین بار در روز تکرار شود.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

یولاف و نقش آن در تغذیه دام و طیور

در یولاف انرژی پائین است و جسه بزرگی نسبت به دیگر خوراک دانه های غلات عمومی دارد. بعد از خرمن کوب کردن با پوسته قابل مصرف است . معمولا پوسته 24 تا 30 % وزن دانه یولاف را تشکیل می دهد .

از آنجایی که در فصل خنک رشد می کنند کیفیت دانه های یولاف تولید شده پائین تر است . این تولید شده است ابتدایی ترین خوراک در قسمت شمالی از بزرگترین گیاهان است . کیفیت ، اندازه گیری وزن آن به وسیله پیمانی است ( که هر پیمانه 36 لیتر است ) . اساسا گونه های آن افزایش یافته اند در طول درجه حرارت های که دانه ها پر شده اند و دوره ای که دانه ها رسیده اند . خوراک یولاف یکی از نمونه قدیمی که تغییریافته است ، با کیفیت بالا و وزن سنگین یولافها و آنها از قسمت ها شمالی به جنوبی انتقال یافته و به راحتی تولید می شوند .

خوراک استارتر :

یولافها یکی از دانه های مهم برای شروع غذایی گاوها است زیرا پوسته آنها بزرگ و حاوی فیبر است . اکثرا توصیه می شود گاوداران قبل شروع غذایی برای گوساله ها فقط از یولاف یا اکثرا از دانه ها استفاده کنند . اساسا تغییر بالا انرژی دانه ها در حیوانات آنها را با مصرف دانه ها سازگار می کند . اندازه بزرگ و انرژی پائین در یولاف ها و ترکیب آن با دیگر دانه ها و ارزش ویژه آن برای کمک کردن به یادگیری گوساله ها در خوردن ، گرفتن گاوهای شروع کننده از دانه ها مطمئن ( بی خطر ) است . یولافها ممکن است حاوی 50 % تا 70 % با دانه ها مخلوط شوند و گاوها هستند عادت داده شده با خوراک کامل . باید سطح یولافها کاهش یابد 20 تا 30 % از خوراکهای جیره .

تغذیه دامهای جوان با شیر مادر و غذای خشک مکمل

پوسته کامل یولاف یکی از عمومی ترین و بیشترین تغذیه دامهای جوان با شیر مادر و غذای خشک مکمل استفاده شده آشکار در قسمتهای شمالی می باشد .

پرورش تلیسه های جایگزین شونده

تلیسه های جایگزین شونده ( گوساله های ماده که برای گله نگهداری می شوند ) نباید به غذا خوری خود کاری که تنها شامل یولاف بوده دسترسی داشته باشند . آزمایش ها نشان داده که این برنامه سبب گردیده تا برخلاف وضعیت مطلوب ، گوساله های ماده جوان چاق شده و این رشد چربی در آنها بر روند شیر دهی گوساله تاثیر گذارده و دوره پروار بندی آنها در گله طولانی تر می سازد . ترکیب علوفه خرد شده با یولاف که بهتر از تغذیه با علوفه تنها بوده ، می تواند این مشکل را کاهش دهد .

پرورش گله پرواری

تکرار استفاده از یولاف در تغذیه و رشد حیوان مطلوب بوده ، اما هنگامی که به عنوان منبع اصلی انرژی جهت گله پرواری مورد کاربری قرار گرفته در مقایسه با ذرت ، جو معمولی ، سورگوم یا گندم دارای ارزش پائین تری است . هنگامی که از آن نیمی از رژیم غذایی پروارها استفاده شده ارزش آن تنها حدود 85% ذرت یا جو در هر تن است . نسبتهایی که شامل مقادیر بالایی از یولاف بوده یا حتی فاقد مواد خشبی است در مقایسه با ذرت یا جو دارای توان افزایش وزن قابل ملاحظه ای نمی باشد . این مخصوصا در 40 تا 60 روز آخر دوره پروار بندی مصداق دارد . یولاف دارای کیفیت ( 35 پوند در هر بوشل یا بیشتر ) می تواند در سطوحی بالاتر از یک – سوم نسبتهای مورد کاربری استفاده شده بدون اینکه عامل کاهش وزن یا پائین آمدن ارزش غذایی گردد . در بین غلاتی که دارای الیاف کمی بوده ، یولاف به عنوان یک مکمل همیشگی در رژیمهای غذایی متراکم محسوب می گردد ( مواد کنسانتره )

به هر حال هنوز هم یولاف یک غذای کنسانتره است . در صورت مصرف بالای آن از سوی حیوانات جوان تر ، این عامل می تواند به شکل مسمومیت اسیدی و آنتر و توکسمی سبب مرگ حیوان گردد . همانند سایر مواد کنسانتره لازم است که از مصرف زیاد آن به شکل اتفاقی پرهیز گردد . مصرف زیاد آن تا حد اشتها می تواند سبب اسهال ، نفخ و حتی مرگ گردد . در نشخوار کننده ها این روند مصرف همراه با مسمومیت اسیدی و آنتر توکسمی بوده که نشانه تاثیر آن می باشد . در مصرف بالای آن در رژیم های غلاتی بالا که یولاف منبع کنسانتره اصلی بوده ، همانند سایر غلات ، آسبه شدن کبد نیز گزارش شده است .

یولاف فرآیند سازی شده

گوساله ها تقریبا تا ده ماهگی یولاف را به راحتی نشخوار می نمایند . قبل از این زمان استفاده از یولاف فرآیند سازی شده منفعتی نداشته یا بهره کمی دارد . یولاف آسیا شده هم برای گوساله های جوان ضرورتی نداشته ، مگر اینکه سایر مواد خوراکی هم با یولاف آسیا گردیده و خورده شوند . آسیا کردن باعث شده تا مواد به شکل کاملتری ترکیب گردند . تغذیه با یولاف غلتک شده یا آسیاب شده در نتیجه مربوط به پرورش گوساله یک ساله نسبت به تغذیه با یولاف معمولی تا 5 % بهره وری بهتری دارد . در برخی مطالعات مشخص شده که میزان مصرف روزانه یولاف فرآیند سازی نشده در مقایسه با یولاف آسیاب شده یا غلتک شده بالاتر می باشد . این نشان دهنده مصرف کمتر آن از طریق گله مسن تر می باشد . این احتمالا بدان سبب بوده که گوساله ها نسبت به گاوهای مسن تر ، یولاف را بیشتر نشخوار می نمایند .

یولافی که آسیاب و خرد شده در مقایسه با یولاف غیر فرایند سازی شده ، عملکرد بهتری در پروار بندی گله دارد . مطالعات نشان داده که این دانه ها را می توان تا 11 درصد بهبود بخشیده و در مقایسه با یولاف غیر آسیاب شده تا 13 درصد بهره وری آنرا بالا برد . احتمالا هزینه های مربوط به فرایند سازی و تبدیل آن این امتیاز را تحت تاثیر قرار خواهد داد .

برای پرواربندی ، یولاف دارای رطوبت بالا ( بالای 23 درصد رطوبت ) فرقی با یولاف خشک ندارد . به هر حال ، در ذخیره سازی یولاف دارای رطوبت بالا مشکلات عدیده ای وجود خواهد داشت .

ترکیب دانه

یولاف معمولا شامل 11 تا 14 درصد پروتئین خام است . به هر حال برخی انواع تولیدی جدید تا 10 درصد یا کمتر پروتئین دارند. میزان فیبر خام یولاف معمولا 11 درصد یا بیشتر بوده که در پوست کنده آن تا 2 درصد می باشد . بررسی های که این میزان با توجه به محتوای غذایی متغیر است .

دانه یا علوفه یولاف در مقایسه با سایر غلات و علوفه ها دارای پتاسیم کمتری است . با توجه به زیاد بودن پوسته یولاف ، آن دارای میانگین محتوایی کلسیم بالاتری در مقایسه با غلات دیگر بوده ، اما سطح کلسیم آن به میزان 1 /. درصد و ناچیزی می باشد . میزان فسفر یولاف حدود 33 /. درصد است .

درصد همه مواد غذایی قابل هضم برای دانه یولاف تقریبا شامل موارد زیر است :

یولاف سبک کمتر از Ibs 30 - - 66 % تی دی ان

یولاف متوسط 30 تا 34 ( Ibs ) - - 69 % تی دی ان

یولاف سنگین Ibs 35 و بالاتر - - 72 % تی دی ان

--------------------

نویسنده : مهدی نامدار

کارشناس علوم دامی B.Sc in Dairy Science

 

  .Copyright © 2013   MAD TIUOR  Company  All Rights Reserved

  Free counter and web stats